De Beeldenstorm

16 november 2011, Giel van Hooff, beeldredacteur SHT

In NRC Next stond onlangs een foto met een hoog fotografisch gehalte: de samensteller van een fototentoonstelling tussen een berg uitgeprinte beelden, een selectie van de beelden die die dag op internet waren geplaatst. De arme beeldredacteur van de toekomst staat voor een enorme uitdaging: zal hij of zij in deze beeldenwereld nog iets van overzicht kunnen bewaren?

Dan lijkt de taak van een historisch beeldredacteur toch gemakkelijker; deze zoekt doorgaans naar een of meerdere beelden van een min of meer specifieke gebeurtenis uit het verleden. Toch komt ook deze er regelmatig achter dat een beeld niet bestaat, of onvindbaar is in het overweldigende aanbod aan historische beelden in, al dan niet gedigitaliseerde, beeldarchieven. Bijvoorbeeld omdat de zoekterm niet bestaat, niet van toepassing is verklaard, of verkeerd is ingevoerd. Ook is nog lang niet al het beschikbare materiaal ontsloten. Daar komt bij dat veel historisch beeldmateriaal in de loop der tijd bij verhuizingen en reorganisaties is verdwenen.

Neem nu het archief van veel bouwondernemingen: een fantastische bron voor kennis van de bouwhistorie en –techniek, maar ook van alles wat ooit is gebouwd in Nederland. Echt bewaarderig waren en zijn de bouwondernemers kennelijk niet. Soms kennen we bijvoorbeeld vanuit de vakliteratuur afbeeldingen en weten we van het bestaan van catalogi, in de bedrijfsarchieven zijn deze echter niet meer terug te vinden.

Zo bracht de bekende firma F.J. Stulemeijer & Co. uit Breda in 1912 een reclamealbum uit. Deze handelsonderneming in bouwmaterialen en aanverwante zaken, in 1898 gestart door drie broers, omvatte al gauw ook een bouwbedrijf in gewapend beton. De firma was succesvol en was actief in heel Nederland. In Rotterdam bouwden ze bijvoorbeeld de zweminrichting en diverse pakhuizen en graansilo’s. Niet verwonderlijk dat Rotterdam voor komt in het reclamealbum. Daarin staat onder andere de in 1910 gerealiseerde, hieronder afgebeelde, graansilo aan de Maashaven. Deze afbeelding danken we echter aan een publicatie in het Bouwkundig Weekblad; het originele album is – voor zover mij bekend – nergens bewaard gebleven, laat staan de originele foto. Net als bij papieren archieven geldt voor beeld toch ook: wie wat bewaart, die heeft wat. Maar dan moet de bewaarder er wel voor zorgen dat het beeld zichtbaar, en dus vindbaar, blijft voor de toekomst.

Blog Beeldenstorm

Ruim twintig jaar speuren naar historisch beeldmateriaal heeft veel resultaten opgeleverd, maar ook een lange lijst met wensen. Hebt u bijvoorbeeld nog weet van een foto van een tijdopname (graag inclusief tijd- of tariefopnemer!) in een Nederlands bedrijf? Laat het mij weten!

Terug..

Reacties

Giel (10/01/14)

Beste Ad van Berlo Ik (her)lees mijn columns amper, een collega maakte mij er nu pas op attent dat er een reactie is. Leuk dat u belangstelling heeft voor mijn boek. Is er een specifieke reden? Ik ga kijken of ik een exemplaar nog heb of kan vinden. Mailt u mij maar rechtstreeeks: ik ben wel op het internet te vinden (denk ik)

Ad van Berlo (04/05/13)

Geachte heer van Hooff, Ik probeer op deze misschien wat vreemde wijze met u in contact te komen. Ik ben nl. op zoek naar het door u geschreven boek "Helmond aan het werk". Dit boek is in de Helmondse boekwinkels niet meer verkrijgbaar. Misschien is het u bekent waar dit boek nog te koop is. Met vriendelijke groet, Ad van Berlo, Steinheck 30, 53937 Schleiden, Duitsland.

Reageren

Naam:
Email:
Reactie:

* Alle velden zijn verplicht

Herhaal de letters en cijfers (om automatische berichten te voorkomen)

This form is generated by FormHandler